Wreszcie, wystawa w Asymetrii dotyka istotnego problemu jakim jest historia fotografii polskiej (a raczej jej brak). Jeśli historia w liczbie pojedynczej jest dziś trudna do pomyślenia, to Lewczyński otwiera przed nami perspektywę historii w liczbie mnogiej. Przy czym wystawa w Asymetrii, galerii zacnej, acz niewielkiej, siłą rzeczy stanowi wybór, dotyka jedynie fragmentu większej całości, jest skromnym i zarazem inspirującym do dalszej pracy nad przeszłością gestem. Na wystawie eksponowane są przede wszystkim autorskie i w znacznej mierze artystyczne odbitki z drugiej połowy wieku XX. Nie ma prac wcześniejszych, amatorskich, które były publikowane w Antologii, ale są dziś niedostępne, rozproszone bądź zamknięte w magazynach muzealnych, z których czerpał Lewczyński. Rewizja Antologii Lewczyńskiego właściwie powinna się rozpocząć od fotografii po 1945 roku. To czas aktywności artysty, to jego epoka, ale nie możemy z oczu tracić tego, co było wcześniej i co powinno wejść do Antologii dziś; Antologii która przecież w oryginalnym zamyśle kończy się w 1989 roku. Jerzy Lewczyński powtarza w rozmowach, że ma przygotowaną część drugą, ale jak właściwie miałaby ona wyglądać? Jakie nazwiska i zjawiska obejmować? Czy sięgać wstecz, czy tylko uzupełniać tom pierwszy o fotografie współczesne? Te pytania warto zadać myśląc o kolejnych wystawach, książkach i tekstach, bo Antologia jest dziełem sztuki par excellance otwartym.
Adam Mazur
Nieprzypadkowo Jerzy Lewczyński pokazuje wybrane fotografie ze swojej Antologii w Galerii Asymetria, która wcześniej już - m.in. eksplorując środowisko gliwickie - przygotowywała wystawy nawiązujące do jego filozofii obrazu.
Z tym większą radością prezentujemy Państwu osobisty wybór zdjęć dokonany przez Adama Mazura z książki Jerzego Lewczyńskiego Antologia fotografii polskiej 1839-1989.
W trakcie wernisażu zaprezentowany zostanie także film będący zapisem rozmowy Rafała Lewandowskiego z Jerzym Lewczyńskim o Antologii fotografii polskiej.
Podczas trwania wystawy w Galerii „Asymetria“ będzie można nabyć kultowy album autora, którego nakład został już wyczerpany w księgarniach.
Jerzy Lewczyński (ur. 1924) to najważniejszy żyjący polski fotograf. Jego dorobek to nie tylko niezwykłe zdjęcia tworzone na przestrzeni dekad, lecz również program „archeologii fotografii” oraz liczne publikacje naukowe i popularne. W oeuvre Lewczyńskiego zwraca uwagę wymyślona przez niego, szczegółowo opracowana, opatrzona poetyckim komentarzem i opublikowana dziesięć lat temu Antologia fotografii polskiej 1839-1989. To monumentalne dzieło ogniskuje niczym w soczewce tematy pojawiające się w twórczości Lewczyńskiego i szerzej w historii polskiej fotografii: zniszczenie, śmierć i Zagłada z jednej strony; subtelna piktorialna sztuka, migawkowy fotoreportaż, atrakcyjna komercja i fotografia erotyczna z drugiej. Antologia bowiem to książka ambiwalentna, rozdarta i przez to odpowiadająca naszym dziejom, opowiadająca poprzez obrazy naszą historię. Jakie właściwie są to obrazy? Lewczyński z pewną frywolnością, na jaką zapewne nie mógłby pozwolić sobie żaden profesjonalny historyk, przekopuje kolekcje i archiwa, zbiory prywatne, publiczne, tworzone przez zawodowców oraz amatorów w poszukiwaniu zdjęć najciekawszych, najlepszych, najbardziej znaczących i przede wszystkim nieobojętnych widzowi. Ale niekoniecznie najbardziej artystycznych. W tym sensie Antologia ustanawia z jednej strony swoisty kanon fotografii, by za chwilę go podkopać (czy też używając terminu rodem ze słownika współczesnej humanistyki: „zdekonstruować”). Lewczyński świadomie i z premedytacją rozszerza w Antologii myślenie o fotografii na obszary nie/artystyczne. To jeden z najśmielszych głosów postulujących otwarcie obowiązującego kanonu fotografii polskiej. Do dziś kuratorzy wyciągają wnioski z lektury Lewczyńskiego. Przy czym warto zauważyć, że kanon polskiej fotografii tylko pozornie jest stabilny. Obecnie, wydaje się, że oprócz niepomijalnych nazwisk w rodzaju Bułhaka, Hartwiga, Witkacego czy Robakowskiego, możliwe są coraz częściej przemieszczenia w ramach pierwszej setki podręcznikowych zdjęć. Sądząc po prezentowanych w ostatnich latach wystawach, chyba nikt nie tęskni już za jedną narracją, która obejmowałaby całość fotograficznego pola. Wielogłosowość wydaje się ciekawsza, pokazuje, jak bogatym materiałem dysponujemy w Polsce, kraju, gdzie kulturę wizualną zwykle traktowano nieco po macoszemu (...)
Wernisaż: 19 lutego 2010 roku godzina 19:00
Wystawę można oglądać do 26 marca 2010 roku
godziny otwarcia:
poniedziałek-środa: 10-15
czwartek: 12-19
piątek: 10-15
Galeria Asymetriaul. Nowogrodzka 18a m.8 (4 piętro)
00-511 Warszawa
tel. 022 628 14 64
tel.kom. +48 797 194 027
