Mikołaj Grynberg - "Auschwitz, co ja tu robię?"

Publikacja jest pierwszym elementem realizacji projektu artystycznego Mikołaja Grynberga „Auschwitz – co ja tu robię?”. Na całość przedsięwzięcia złożą się: niniejsza publikacja, wystawa fotografii Mikołaja Grynberga, program edukacyjny oraz portal/ strona www.

Celem projektu Mikołaja Grynberga „Auschwitz – co ja tu robię?” jest stworzenie warunków do międzypokoleniowego i międzykulturowego dialogu na temat Holocaustu. Publikacja, dzięki sztuce rozmowy oraz fotografii, stwarza ramy do podjęcia otwartej dyskusji. Porusza temat analizy zjawiska polityki wizualnej i potrzeby ciągłego oswajania Holocaustu przez pokolenia bezpośrednio tą tragedią niedoświadczone.

Projekt jest ważnym głosem w międzynarodowej dyskusji o przyszłości Miejsc Pamięci. Pogłębia poczucie wspólnego dziedzictwa kulturowego i historycznego odbiorców, pomaga zrozumieć im swą rolę w Europie, do której przynależą – zarówno dzisiejszej, jak i przyszłej.

Publikacja „Auschwitz – co ja tu robię?” powstała dzięki wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, we współpracy z Goethe-Institut Krakau. Koordynatorem projektu jest Fundacja na Rzecz Rozwoju i Promocji Sztuki Współczesnej Pauza. Zawiera 100 fotografii Mikołaja Grynberga. 70 z nich to portrety osób odwiedzających Miejsce Pamięci Auschwitz, portrety wykonane w sposób dający efekt zamglonego, niewyraźnego obrazu. Ich siłę wzmacnia towarzystwo cytatów z niezwykłych rozmów artysty z odwiedzającymi Auschwitz.

Dalsze 30 fotografii to swoista obserwacja i ilustracja emocji – dokument przedstawiający były obóz koncentracyjny i zagłady, pokazujący, że można opowiedzieć o historii tego miejsca współczesnymi środkami artystycznymi. Publikacja prezentuje fotografie uzupełnione słowem - komentarzem płynącym z głębokich i prawdziwych odczuć osób tam przyjeżdżających, jak i samego artysty.

Poprzez swoją nowatorską formę i silny emocjonalny ładunek projekt jest intymną próbą odpowiedzi artysty na pytanie: „co ja tu robię?” oraz uzyskania – poprzez rozmowy z innymi odwiedzającymi Auschwitz oraz fotografowanie – odpowiedzi: „dlaczego Ty tu jesteś?”. Projekt przebiega wielopłaszczyznowo, publikacja jako rzeczowa dokumentacja nie tylko odwołuje się do przeszłości, ale przed wszystkim pyta o teraźniejszość i przyszłość. Poprzez sztukę skłania do stawiania pytań  i szukania odpowiedzi.

Publikacja ma formę wydawnictwa albumowego, w twardej oprawie, prezentuje bogaty materiał zarówno fotograficzny, jak i tekstowy. Tekst „Przewodnik” pani Anny Sommer, przewodniczki Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, otwiera książkę. Wywiad z Mikołajem Grynbergiem, autorstwa Justyny Sobolewskiej, wprowadza czytelnika w świat artysty, opowiada jego osobistą historię. Cytaty z rozmów oraz odautorskie komentarze artysty do niektórych spośród fotografii rysują obraz Pamięci – kiedyś, ale także tu i teraz.

Trzy wersje językowe (oprócz polskiej również angielska i niemiecka) pozwalają dotrzeć do bardzo szerokiego grona czytelników.